Nedir?

İdiyopatik skolyoz: En sık görülen türdür ve genellikle ergenlik döneminde, hızlı büyüme sırasında ortaya çıkar. Nedeni tam olarak bilinmez. Eğriliğin ilerlemesi kızlarda daha sıktır.
Doğumsal (konjenital) skolyoz: Omurların anne karnında gelişimi sırasında oluşan şekil bozukluklarına bağlıdır.
Nöromüsküler skolyoz: Serebral palsi ve kas hastalıkları gibi sinir-kas sistemi hastalıklarına eşlik eder.
Erişkin (dejeneratif) skolyoz: Genellikle 50 yaşından sonra, disk ve eklemlerin düzensiz yıpranmasıyla gelişir. Sıklıkla bel ağrısı ve dar kanal belirtileriyle birliktedir.

Belirtiler

Omuzlar, kürek kemikleri ya da bel çizgisi arasında asimetri
Öne eğilince sırtın bir tarafında belirginleşen çıkıntı
Erişkinlerde bel ağrısı, bacağa yayılan ağrı ve yürürken yorulma
Gövdenin öne ya da yana kayması, dik durmakta zorlanma

Çocuk ve ergenlerdeki skolyoz çoğu zaman ağrı yapmaz; aileler genellikle görünüşteki asimetriyi fark eder.

Tanı

Muayenede öne eğilme testiyle sırttaki asimetriye bakılır. Ayakta çekilen tüm omurga röntgeninde eğriliğin derecesi Cobb açısı ile ölçülür. Çocuklarda büyümenin ne kadar sürdüğü de değerlendirilir. Doğumsal skolyozda, ağrılı ya da sıra dışı eğriliklerde ve ameliyat öncesinde MR istenir.

Cerrahi tedavi

Ameliyat ne zaman gerekir?

Skolyozu olan her hasta ameliyat gerektirmez. Karar eğriliğin derecesine, ilerleyip ilerlemediğine ve şikâyetlere göre verilir:

Çocuk ve ergenlerde: yüksek dereceli ya da büyüme döneminde ilerlemeye devam eden eğrilikler
Erişkinlerde: ilerleyen eğrilik, gövdenin öne ya da yana kayması nedeniyle dik durmada zorlanma, sinir basısı ve tedaviye yanıt vermeyen ağrı

Cerrahi yöntemler

Düzeltme ve füzyon: Omurlara yerleştirilen vidalar ve bunları birleştiren rodlarla eğrilik düzeltilir; ardından ilgili seviyeler arasında kemik kaynaması (füzyon) sağlanır. Ameliyat boyunca sinir fonksiyonları nöromonitorizasyon ile izlenir.
Dekompresyon: Erişkin skolyozunda şikâyetlerin asıl nedeni sinir basısıysa sıkışan sinirlerin rahatlatılması yeterli olabilir. Eğriliğin ve omurgadaki dengesizliğin derecesine göre bu işleme vidalı sabitleme eklenir.

Kaç seviyenin sabitleneceği, eğriliğin yerine ve esnekliğine göre planlanır.

Ameliyat sonrası

Skolyoz cerrahisi büyük bir ameliyattır. Hastanede kalış genellikle birkaç gün ile bir hafta arasındadır. Okula ya da işe dönüş birkaç hafta sürer; kemik kaynamasının tamamlanması aylar alır. Bu süreçte düzenli kontrol röntgenleri çekilir.

Sık sorulan sorular

Skolyoz kötü duruştan ya da ağır çantadan mı olur?: Hayır. Kötü duruş ve ağır çanta sırt ağrısı yapabilir, ama idiyopatik skolyoza neden olmaz.
Ameliyattan sonra omurgam hareket eder mi?: Kaynatılan seviyeler arasında hareket olmaz; kaynatılmayan bölümler hareketini korur. Günlük yaşamın büyük bölümü etkilenmez. Kaynatılan bölgenin uzunluğu ve bele ne kadar uzandığı öne eğilme hareketini etkileyebilir.
Erişkin skolyozunda ameliyat şart mı?: Hayır. Erişkinlerin çoğu ameliyatsız tedaviyle yönetilir. Ameliyat; ilerleyen eğrilik, dik durmada zorlanma, sinir basısı ve tedaviye yanıt vermeyen ağrı varlığında gündeme gelir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerini tutmaz. Size uygun tedavi, muayene ve tetkikleriniz değerlendirildikten sonra belirlenir.