Nedir?

Bel kaymasının iki sık türü vardır:

Dejeneratif kayma: Genellikle 50 yaşından sonra, eklem ve disk yıpranmasına bağlı gelişir. Kadınlarda daha sıktır ve çoğunlukla L4–L5 seviyesinde görülür. Sıklıkla dar kanal ile birliktedir.
İstmik kayma: Omurun arka kısmındaki ince kemik köprüde (pars interartikülaris) oluşan çatlak ya da stres kırığı nedeniyle gelişir. Genç yaşta başlayabilir, en sık L5–S1 seviyesinde görülür.

Kayma miktarı, omur gövdesinin genişliğine oranla derecelendirilir. Düşük dereceli (birinci ve ikinci derece) kaymalar sıktır; yüksek dereceli kaymalar daha nadirdir.

Belirtiler

Uzun süre ayakta kalınca ya da yürüyünce artan bel ağrısı
Bacağa yayılan ağrı, uyuşma (sinir sıkışmasına bağlı)
Yürürken bacaklarda yorgunluk ve ağırlık hissi
Gençlerde uyluk arkası kaslarında gerginlik

Hemen başvurmanız gereken durumlar

İdrar ya da dışkı kontrolünde bozulma
Bacaklarda hızla artan güçsüzlük

Bu durumlarda randevu beklemeyin; en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın.

Tanı

Ayakta çekilen röntgen kaymanın derecesini, öne ve arkaya eğilerek çekilen röntgenler kaymanın hareket edip etmediğini gösterir. MR sinir basısını, BT ise kemik köprüdeki çatlağı en iyi gösteren yöntemdir.

Cerrahi tedavi

Ameliyat ne zaman gerekir?

Bel kayması olan her hasta ameliyat gerektirmez. Ameliyat şu durumlarda gündeme gelir:

Yeterli tedaviye rağmen geçmeyen ağrı
Sinir basısına bağlı bacak ağrısı, uyuşma ya da güç kaybı
Takipte ilerleyen kayma

Cerrahi yöntemler

Ameliyatın iki amacı vardır: sıkışan sinirleri rahatlatmak (dekompresyon) ve kayan omuru sabitlemek (stabilizasyon). Omurlar pedikül vidaları ve iki omur arasına yerleştirilen bir kafesle sabitlenir; zamanla iki omur arasında kemik kaynaması gelişir. Uygun hastalarda vidalar küçük kesilerden, ciltten yerleştirilebilir. Hareketliliği olmayan bazı dejeneratif kaymalarda yalnızca dekompresyon yeterli olabilir.

Ameliyat sonrası

Hastalar genellikle ameliyatın ertesi günü yürür ve birkaç gün hastanede kalır. Kemik kaynaması aylar içinde tamamlanır; bu dönemde ağır kaldırma ve zorlayıcı hareketlerden kaçınılır. Masa başı işlere genellikle birkaç hafta içinde dönülür.

Sık sorulan sorular

Bel kayması ilerler mi?: Erişkinlerde düşük dereceli kaymaların çoğu yıllar içinde belirgin ilerleme göstermez. Büyüme çağındaki çocuklarda ve gençlerde ise düzenli takip gerekir.
Vidalı ameliyat şart mı?: Hayır. Ameliyat kararı şikâyetlere göre verilir ve düşük dereceli kaymaların çoğu ameliyatsız izlenir. Ameliyat gerektiğinde, kaymanın hareketli olup olmadığına göre yalnızca dekompresyon da yeterli olabilir.
Vidalar ömür boyu kalır mı?: Genellikle evet. Kemik kaynaması tamamlandıktan sonra vidalar sorun yaratmadıkça çıkarılmaz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerini tutmaz. Size uygun tedavi, muayene ve tetkikleriniz değerlendirildikten sonra belirlenir.