Nedir?
Boyun bölgesinde yedi omur bulunur ve fıtıklar en sık C5–C6 ile C6–C7 seviyelerinde görülür. Fıtık yana doğru taşarsa kola giden sinir kökünü sıkıştırır ve kolda ağrı yapar (radikülopati). Ortaya doğru taşarsa omuriliğe baskı yapabilir; bu durum servikal miyelopati olarak adlandırılır ve daha dikkatli izlenmesi gerekir.
Belirtiler
- Boyun ağrısı; omuza, kürek kemiği çevresine ve kola yayılan ağrı
- Parmaklarda uyuşma, karıncalanma
- Kolda ya da elde güç kaybı
- Başı geriye ya da ağrılı tarafa eğince artan kol ağrısı
Hemen başvurmanız gereken durumlar
- Ellerde beceriksizlik, düğme ilikleme ve yazı yazmada zorlanma
- Yürürken dengesizlik, bacaklarda güçsüzlük
- Kolda hızla artan güç kaybı
- İdrar kontrolünde değişiklik
Bu belirtiler omurilik basısını düşündürür. Bu durumlarda randevu beklemeyin; en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın.
Tanı
Muayenede reflekslere, kas gücüne ve his kaybının dağılımına bakılır; boynu eğerek yapılan testler sinir kökü basısını gösterebilir. Boyun MR'ı fıtığı ve omuriliğin durumunu gösterir. Kemik çıkıntılarını değerlendirmek için BT, sinir hasarının derecesini ölçmek için EMG istenebilir.
Cerrahi tedavi
Ameliyat ne zaman gerekir?
Boyun fıtığı olan her hasta ameliyat gerektirmez. Ameliyat şu durumlarda gündeme gelir:
- İlerleyen ya da belirgin güç kaybı
- Omurilik basısı belirtileri
- Yeterli tedaviye rağmen geçmeyen, günlük yaşamı kısıtlayan kol ağrısı
Cerrahi yöntemler
- Önden diskektomi ve füzyon (ACDF)
- Boyun önünden küçük bir kesiyle girilir, disk ve fıtık çıkarılır, yerine bir kafes konarak iki omur birleştirilir. En sık uygulanan yöntemdir.
- Disk protezi
- Seçilmiş genç hastalarda disk çıkarıldıktan sonra hareketli bir protez yerleştirilerek seviyenin hareketi korunur.
- Arkadan endoskopik foraminotomi
- Yana ve sinir çıkış deliğine doğru taşan fıtıklarda, boyun arkasından küçük bir kesiyle sinir kökü rahatlatılır; füzyon yapılmaz, hareket korunur.
Ameliyat sonrası
Hastalar genellikle bir gece hastanede kalır. Boyunluk ihtiyacı uygulanan yönteme göre değişir. Masa başı işlere çoğunlukla 2–3 hafta içinde dönülür. Kol ağrısı genellikle erken dönemde azalır; uyuşma ve güç kaybının düzelmesi daha uzun sürebilir.
Sık sorulan sorular
- Boyun fıtığı neden kol ağrısı yapar?
- Kollara giden sinirler boyun omurlarının arasından çıkar. Fıtık bu sinirlerden birini sıkıştırdığında, ağrı ve uyuşma o sinirin dağıldığı bölgede, yani kolda ve parmaklarda hissedilir.
- Boyun fıtığı endoskopik yöntemle ameliyat edilebilir mi?
- Yana ve sinir çıkış deliğine doğru taşan fıtıklarda arkadan endoskopik foraminotomi uygun bir seçenek olabilir. Ortaya doğru taşan ve omuriliğe bası yapan fıtıklarda genellikle önden ameliyat tercih edilir.
- Önden yapılan ameliyattan sonra yutkunma ve ses etkilenir mi?
- İlk günlerde yutkunurken hafif zorlanma ve boğazda ağrı sık görülür; genellikle kısa sürede geçer. Sesi kontrol eden sinire bağlı ses kısıklığı seyrek görülen bir risktir ve ameliyat öncesinde konuşulur.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerini tutmaz. Size uygun tedavi, muayene ve tetkikleriniz değerlendirildikten sonra belirlenir.